Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler zira gürültülü yerlerde hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Tadım sırasında telefon kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ama tonlar belirginleşir ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir öte yandan ondalık puanlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini da izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ve aromalar sonradan belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü tat hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha geniş gösterir. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı geçirir sert bir çekiş de ince notaları siler. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de detay vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar dili uyuşturur ve tat hissini düşürür. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten sonra keskin tonlar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay de düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ve not deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan açıldığında ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu yüksek tutar kaldı ki ağır bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet sunabilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün arasında aroma farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple oda koşullarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark net okunur değerlendirme günü seçerken bunu hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni şaşar.